homes window smallWat zou jij ervan vinden als we nieuwe regels gaan invoeren die jou meer vrijheid geven om te wonen zoals jij wilt? Bijvoorbeeld door regels te schrappen die bepalen wat jij binnen jouw eigen woning mag doen? Meer vrijheid vraagt om vanuit jou zelf aanpasbare woningen, aanpasbaar aan jouw specifieke wensen. Maar ook aan verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van uitvoering. In Japan ligt al wettelijk vast dat aanpasbaarheid van een woning regel is en geen uitzondering, je hebt bijvoorbeeld een specifiek woningcertificaat nodig om in aanmerking te komen voor een starterssubsidie als je een woning wilt kopen. Deze nieuwe werkelijkheid leidt in Japan tot allerlei innovaties vanuit de bouwindustrie. Kijk mee in de blogartikelen over mijn bezoek aan dit bijzondere land.

Mooie voorbeelden

Tijdens mijn reis onder leiding van de Amerikaanse, net gepensioneerde hoogleraar Stephen Kendall zagen we onder andere de fabriek en het researchlaboratorium van een grote bouwer van woningen. Op het terrein staan complete woningen in woongebouwen zoals een klant kan hebben besteld. Daar loop je als koper doorheen om te zien of alles klopt en werkt zoals je dat vooraf bedacht hebt. De klant besluit pas na het zien van zijn woning-inbouw of hij deze ook echt wil kopen. Zo ja, dan wordt de inbouw binnen zes weken thuisbezorgd en in een week ingebouwd. Gaat het om een compleet nieuwbouwhuis dan duurt levering meer dan een maand langer (na vergunning verlening). Daarvoor moet natuurlijk eerst de fundering, constructie en gevels worden gebouwd. Dit is nog altijd maanden sneller dan in Nederland gebruikelijk is.

2015-06-17 17.09.56In een testhuis, in gerenoveerde woningen en in hotels zag ik ook een typisch, modern Japans toilet. Kijk even mee naar het filmpje dat ik maakte over hoe het werkt, dan kun je onder andere zien hoe veel aandacht ze hygiëne geven,hoe belangrijkdatvoor Japanners is en hoe ze dat vertalen naar gewenst gedrag op het toilet. Vooral het gebruik van de speciale wc sloffen wordt door buitenlanders nog wel eens vergeten; foutje! En de eenvoudige manier waarop ze in het kleinste kamertje op ruimte en water besparen bij het handen wassen na afloop, vind ik pas echt heel slim, ook voor de kleine Nederlandse woningen.

Duidelijke wet

Wat stimuleert Japanners om te innoveren in de bouw? Ik ben er van overtuigd dat de Japanse Long Life Housing Act daar een grote rol in speelt. Volgens deze wet krijg je in Japan namelijk alleen subsidie op woningaankoop als de drager die je laat bouwen minimaal tweehonderd jaar kan meegaan. Een andere voorwaarde is dat de inbouw zonder schade aan de drager en zonder overlast voor de buren kan worden onderhouden en eventueel vervangen. Als derde is bepaald dat de verticale schachten met kabels en leidingen van de woningen direct vanuit semi-publiek, zoals galerij of trappenhuis, bereikbaar moeten zijn. Deze splitsing van verantwoordelijkheden voor drager en inbouw is de basis voor succesvol Open Bouwen en inmiddels met succes toegepast in meer dan een half miljoen Japanse woningen sinds de implementatie in 2009.

slidingdoorDe wet richt zich op de verlenging van de levensduur van woningen. Ging het gemiddelde Japanse huis eerst nog maar zo’n dertig jaar mee, nu bouwt men voor een periode van honderd jaar. En wilde koper een vergoeding van de overheid krijgen, meer dan tweehonderd jaar. Er zijn duidelijke, nieuwe, technische specificaties voor ondermeer (her)gebruik van materialen en de aanleg van pijpen en bedrading, om deze lange levensduur of een gemakkelijke vervanging te kunnen bewijzen. Daarvoor moet ruimte zijn in plafond en vloer. En die ruimte moet makkelijk toegankelijk zijn voor onderhoud zodat ze het gebouw lang in goede staat kunnen houden. Verder moet de indeling van de woning makkelijk zijn aan te passen aan veranderende wensen en behoeften, ook als mensen ouder worden en/of gehandicapt raken. Dankzij deze maatregelen zijn de recente Japanse woningen en gebouwen heel lang bruikbaar geworden, ondanks de onvoorspelbare toekomst van de bewoners en de maatschappij.

Onderzoekslaberatorium

We waren dus ook te gast in het research en development laboratorium van deze grote Japanse bouwer Haseko. Deze bouwer heeft inmiddels een half miljoen nieuwbouwwoningen op zijn naam staan, verspreid over het hele land. Daarbij wordt niets aan het toeval overgelaten. Minimaal tien jaar garantie op een werkende woning is daar namelijk heel gewoon. En de kwaliteit van de prestaties is de sleutel tot handhaven in de markt voor nieuwe klanten, ze hebben een naam hoog te houden! Vanwege de nieuwe gebouw voorwaarden voor het verkrijgen van aankoopfondsen voor een huis, kan een lange horizontale afstand van de badkamer tot de verticale schacht een uitdaging zijn bij woning indelingen voor specifieke levensbehoeften. De zwaartekracht bepaalt nu of het water wegloopt. Want hoe doe je dat gezien de traditionele afschot lengte van riolering, of nog belangrijker hoe hoog moet die riolering dan boven de vloer beginnen?

2015-06-20 14.15.43We hebben daar specifiek gekeken naar de testopstelling van een horizontale riolering. Het water van douche, bad, wastafel en wasmachine wordt afgevoerd door een flexibele buis van maar 25 mm dikte. Die buis kan tot tien meter lang worden zonder afschot en loopt pas daarna naar beneden in een standaard standleiding. In Nederland wordt daarvoor nu standaard een 40mm of dikkere harde buis gebruikt, zonder flexibiliteit met een constant stevig afschot naar de standpijp. Deze testriolering is nu na tien jaar onderzoek ontwikkeld en lijkt ook onderhoudsvriendelijk te zijn. Het systeem kun je toepassen in nieuwbouw en in bestaande woningen waarin alleen de inbouw wordt vervangen. Met zo’n systeem is het bijvoorbeeld niet meer nodig om in een appartementencomplex badkamer boven badkamer en keuken boven keuken te bouwen. Dat geeft jou natuurlijk veel meer vrijheid om je woning in te delen, zelfs als je die woning pas over enkele decennia pas die bestaande woning koopt.

Gemiste kans

In de jaren ’80 pasten we dergelijke technieken in Nederland ook al toe in woningen. Vanuit het buitenland was er volop belangstelling voor onze kennis en ervaring, ook vanuit Japan. Het vreemde is dat Nederland de eigen kennis verder nauwelijks heeft toegepast en Japan juist wel en grootschalig. Sommige Nederlandse bedrijven ging toen terug naar hun oorspronkelijke business, anderen konden dat niet en gingen failliet. We lopen dus achter, ondanks onze eerdere voorsprong. Dus terwijl nu achter lopen bestaat die ervaring nog steeds in Nederland. Meer dan dat, de patenten beschermen Nederlandse bedrijven nog steeds een internationale voordeel de komende jaren.

Basisprincipe met splitsen basis gebouw en inbouw

LayoutHet basisprincipe voor Open Bouwen is namelijk erg eenvoudig: jij als individuele gebruiker hebt een actieve en beslissende rol in het bouwproces, maar alleen voor dat deel waar jij direct kwaliteitsbelang bij hebt. Dan hebben we het al gauw vooral over woningindeling, badkamers en keukens. Dat hebben ze in Japan al goed geregeld. En experimenten als NEXT 21 leiden nog steeds tot nieuwe inzichten over hoe een woning het beste bijdraagt aan ieders woonplezier en gezondheid. In Nederland hebben we nog werk te doen en daar speelt BRIQS met haar kennispartners graag een actieve rol in, in jouw belang.

Neem de volgende stap en deel je ervaringen

Wil je een volgende stap maken? Kom naar de GRATIS* Masterclass. Gaan we aan het werk met praktische tools om de acties uit mijn ebook direct te implementeren in jouw organisatorische, fiscale of financiële projecten en organisatie.

Praat mee

Weet jij hoe je op die nieuwe manier gaat bouwen en wat je daarvoor nodig hebt? Wat zou jij aan je huidige woonsituatie veranderen als je alle vrijheid had om dat te doen zonder meerkosten? Deel het in de reacties hieronder.

Op jouw gezondheid en welzijn,

Remko Zuidema